Gathering of Tweakers

BalusC

dummy@example.com (BalusC) — Sun, 17 Nov 2002 12:05:02 GMT

zondag 17 november 2002 13:05

FAQ Opslagmedia & I/O Controllers

Inhoud

Laatste updates: zie geheel onderaan deze FAQ

BalusC

dummy@example.com (BalusC) — Sun, 09 Feb 2003 10:25:27 GMT

zondag 09 februari 2003 11:25

Welkom op Opslagmedia & I/O controllers! Hier kun je terecht aangaande alle problemen en vragen gerelateerd aan harddisks, CD/DVD lezers/branders, floppy's, CD's, DVD's, tapes, compactflash en allerlei exotische opslagmedia. Ook kun je hier terecht voor allerhande controllers: IDE, SCSI, Serial ATA, RAID, USB, FireWire, etc. Alle problemen die een softwarematig karakter hebben, zoals problemen die specifiek te herleiden zijn tot Nero en Windows, horen in SA respectievelijk WOS. Voor standalone DVD spelers, MP3/DivX/XviD/MPEG/etc kwesties, het branden van een DVD, etc kun je het beste in AV terecht. Tenslotte is SG de meest geschikte plaats om over garantieperikelen te discussiëren (immers: garantieproblemen zijn géén hardware-related problemen, maar user-related problemen). Wat dat betreft kun je ook in www.staiksterk.nl terecht.

Voorbereiding: voordat je een topic neerzet, wordt van je verwacht dat je deze OM FAQ hebt doorgelezen. Als uiteindelijk blijkt dat je deze OM FAQ niet (goed genoeg) hebt doorgenomen, dan gaat je topic in praktisch alle gevallen zonder omwegen dicht. Zeker de topics waarin overduidelijk geen inzet wordt getoond. Ook wordt van je verwacht dat je bekend bent met de FAQ Forumgedrag.

Kansloze topics: alle topics in de trant van de volgende voorbeelden gaan ook zonder omwegen op slot, omdat ze in de strijd zijn met het doel/niveau van GoT. Soms worden zulke topics (met name de "Welke moet ik nemen?" topics) ook voorzien van erg veel uiteenlopende reacties dat je door de bomen de bos niet meer ziet. Daarnaast zijn deze vragen ook simpel te beantwoorden met behulp van gezond verstand en research. In plaats van $apparaat kun je HDD, CD/DVD lezer/brander/media en I/O controller lezen:

Welke $apparaat moet ik kopen? (een echte Tweaker kan wel kiezen)
Wanneer komt $apparaat op de markt? (check nieuwssites)
Waar kan ik $apparaat kopen? (zie prijslijsten of bel/mail leveranciers)
Wanneer zullen de prijzen van $apparaat dalen? (check nieuwssites)
Wie heeft ervaringen met $apparaat? (GoT is een en al ervaringen)
Hoe lang duurt de RMA van $apparaat? (vraag het de fabrikant/leverancier)

Terug naar boven

Een paar basiscursussen

Als je nog compleet nieuw bent met harddisks, IDE, SCSI, etc, dan is het aanbevelenswaardig om de volgende artikelen door te lezen:

Terug naar boven

Grote benchmark topics

[Benchmarks] Post hier je RAID scores!
Het grote IOMeter benchmark topic
Het grote RankDisk benchmark topic
HD tune: leuk nieuw HD benchmark- en info-tooltje
Tweakers.net BenchDB

Terug naar boven

BalusC

dummy@example.com (BalusC) — Sun, 09 Feb 2003 10:25:33 GMT

zondag 09 februari 2003 11:25

Algemeen

Welke HDD, CD/DVD lezer/brander, I/O controller moet ik nemen?

Tweaker? Het komt er concreet hierop neer: er wordt immers van een echte Tweaker verwacht dat hij/zij zélf zijn/haar eisen kan opstellen en daarna op zélf zoek gaat:

check de specs/info op websites van desbetreffende fabrikanten
kies eventueel fabrikant(en) die je het meest aanspreekt qua naam/imago
zoek wat reviews op: www.tweakers.net en www.google.com zijn zeer handig
struin op GoT rond naar probleemgevallen/ervaringen
vergelijk de prijzen op Pricewatch
kijk eventueel bovenaan de Pricewatch lijsten welke het meest populair is
weeg de voor- en nadelen tegen elkaar af
maak uiteindelijk als échte Tweaker zijnde zélf je eigen keuze

Reviews: hieronder staan een aantal betere review/info sites:

Tweakers.net: tweakers.net - reviews - Best Buy Guide
T.net Pricewatch Reviews: harddisks, CD/DVD lezers, CD/DVD branders
StorageReview: www.storagereview.com
THG - Storage Guide: www.tomshardware.com/storage
x-bit labs - Storage: www.xbitlabs.com/articles/storage
CD Freaks.com: www.cdfreaks.com
CDR-Info: www.cdrinfo.com
CDRLabs: www.cdrlabs.com
DVDRhelp.com: www.dvdrhelp.com
DVDplusRW.org: www.dvdplusrw.org

Betrouwbaarheid: inzake de betrouwbaarheid van de harddisk is een stukje geschreven verderop in deze FAQ: Hoe zit het met de betrouwbaarheid van de harddisk?

Toerental: hoe hoger het toerental van de schijf is, hoe korter de access time en hoe sneller de transfer rate worden. De invloed is het grootst op de access time. Echter een hoger toerental brengt ook extra geluid met zich mee.

Access time vs transfer rate: een lagere access time is een groot voordeel bij het inlezen van kleine bestanden verspreid over de schijf, zoals bij de OS schijf. Daar de leeskoppen meer moeten bewegen om de kleine bestandjes bij elkaar te zoeken, is een lagere access time onontbeerlijk. Een hogere transfer rate is een voordeel bij het inlezen van grote bestanden, zoals grote plaatjes, 3D modellen, audio en video bestanden. Met behulp van RAID0 kun je de transfer rates verhogen, echter de access time blijft op z'n laagst ongeveer gelijk, maar het is nooit lager dan bij een single disk. Want bij RAID0 moeten de schijven namelijk in sync draaien en dat geeft een klein tijdverlies.

Cache: hoe meer cache, hoe hoger de performance is bij het inlezen en wegschrijven van kleine bestanden verspreid over de schijf. Een grotere cache heeft weinig invloed op de performance bij het inlezen en wegschrijven van grote bestanden, omdat de datastromen dan voor een relatief lange tijd continu zijn. De performancetoename van extra cache is niet zo groot als bij die van extra toerental.

RAID: je kunt de snelheid en/of juist de redundantie (veiligheid) van de te schrijven/lezen data verhogen met behulp van RAID. De meest populaire levels zijn RAID0 (striping), RAID1 (mirroring), RAID5 (striping met pariteit) en RAID10 (striping+mirroring). Hiervan zijn RAID0 en RAID10 het meest bevorderlijk voor de performance. Bij minimumconfiguraties van 2 respectievelijk 4 schijven verdubbel je in theorie haast de doorvoersnelheid. Zo'n array is dan ideaal om OS, Games, Program Files, Swap/Pagefile, Tijdelijke Internet Bestanden, %TEMP% en meer van dat soort "caches" erop te zetten. Ze worden sneller ingelezen en weggeschreven. Zo starten OS, Games en Programma's sneller op. Let wel: bij RAID0 verlies je álle data op de hele array wanneer 1 van de schijven uit een array in hardwarematige zin keihard crasht. Het is dan verstandiger om de belangrijkste documenten (foto's, mails, office, etc) op RAID1, RAID5 of RAID10 te zetten. Zie verder ook Hoe/waarmee kan ik mijn schijf/schijven het beste indelen? Bij RAID levels met pariteitsberekeningen is een "intelligente" controller met een geïntegreerde I/O processor en cachegeheugen relatief gezien veel sneller dan wanneer je het softwarematig doet. Bij RAID0, RAID1 en RAID10 hoeven er geen berekeningen gedaan te worden, want hierbij is het slechts eenvoudig splitsen en/of dupliceren en dat kan elke "domme" controller. Je kunt het zelfs ook softwarematig door de OS laten doen. Zie ook de RAID FAQ.

PCI bandbreedte: een huis-tuin-keuken 32bits 33MHz PCI bus kan maximaal (32 / 8) * 33 = 133MB/s aan data transporteren. Wanneer we de overhead van gemiddeld 20% meerekenen (dit kan per merk/type chipset verschillen; bij Intel en nVidia chipsets is de overhead relatief laag, soms minder dan 10% zelfs, bij SiS en VIA chipsets ligt de overhead vaak hoger), dan kun je in de praktijk gemiddeld genomen maximaal 110MB/s door zo'n PCI bus heen jagen. Met twee snelle harddisks à minimaal 55MB/s in RAID0 trek je in theorie de 32bits 33MHz PCI bus dus al vol. Het is dan grof gezegd zinloos om drie van zulke disken in RAID0 aan zo'n PCI bus te hangen. Let wel, dit is alleen het geval wanneer je een losse PCI controller gebruikt of de onboard IDE controller slechts aan de PCI bus hangt. Veel onboard SATA/SCSI controllers hangen direct aan de southbridge, of zijn zelfs daarin geintegreerd, waardoor de controller veel meer bandbreedte tot de beschikking heeft. Een beetje southbridge hangt met een pijpje van 266MB/s à 2GB/s aan de northbridge danwel CPU, afhankelijk van het chipset.

Wanneer je sneller wilt gaan, dan is het verstandig om te kijken naar moederborden met een snellere PCI bus (en naar compatibele I/O controllers! ). Dit is gewoonlijk wel in de specificaties van desbetreffend moederbord terug te vinden. De bandbreedtes van verschillende PCI bussen staan hieronder opgesomd:

32bits 33MHz PCI: (32 / 8) * 33 = 133MB/s
32bits 66MHz PCI: (32 / 8) * 66 = 266MB/s
64bits 66MHz PCI-X = (64 / 8) * 66 = 533MB/s
64bits 100MHz PCI-X = (64 / 8) * 100 = 800MB/s
64bits 133MHz PCI-X = (64 / 8) * 133 = 1066MB/s (1,04GB/s)
8bits 250MHz PCIe x1 = (8 / 8) * 250 = 250MB/s
32bits 250MHz PCIe x4 = (32 / 8) * 250 = 1000MB/s (0,976GB/s)
64bits 250MHz PCIe x8 = (64 / 8) * 250 = 2000MB/s (1,95GB/s)

De bandbreedtes van de verschillende I/O kanalen staan hieronder opgesomd:

ATA33 / 66 / 100 / 133 = 33 / 66 / 100 / 133MB/s
SATA / SATA II = 150 / 300MB/s
Ultra Wide / Ultra2 / Ultra160 / Ultra320 / Ultra 640 SCSI = 40 / 80 / 160 / 320 / 640MB/s
Fiber Channel SCSI = 800MB/s

Let wel: dit zijn dus de bandbreedtes per kanaal. Je kunt 2 HDD's op een IDE/ATA kanaal aansluiten, maar dan moeten ze dus de bandbreedte delen. Datzelfde geldt voor SCSI kanalen, waar wel tot 15 harddisks per kanaal aangesloten kunnen worden. Per SATA kanaal kun je slechts 1 harddisk aansluiten, maar twéé SATA kanalen bieden wel een gezamelijke bandbreedte van 300MB/s. Vier SATA kanalen kunnen samen 600MB/s transporteren. In alle gevallen moet de PCI bus het uiteraard wel aankunnen.

Benchmarks: je kunt storagebenchmarks vinden in o.a. de Grote benchmark topics, de Tweakers.net Benchmark Database en StorageReview Performance Database.

Googlen: Google is ook uiterst handig, je hoeft enkel creatief te zijn met de zoektermen Hier heb je een paar voorbeelden:

Terug naar boven

Mijn schijfconfiguratie is brak, hoe komt dat?

Dat kan veel verschillende oorzaken hebben, zowel hardwarematig als softwarematig.

Kabels: gebruik je 80 polige kabels bij ATA66 apparaten en sneller? Bij 40 polige kabels is de snelheid gelimiteerd op UDMA33. Verder moet je bij 80 conductor kabels opletten of de connectoren op de juiste plaatsen zijn aangesloten: blauw op moederbord, grijs op slave en zwart op master. En bij 40 polige kabels: midden op slave, de daarvanuit dichtstbijzijnde uiteinde op master en de verste uiteinde op moederbord.
Ook kan het voorkomen dat de performance omlaag gaat en/of er veel schrijf/lees fouten optreden wanneer de kabels rot cq van lage kwaliteit zijn.

Jumpers: al geprobeerd om bij 80 conductor kabels de Cable Select jumper instelling te gebruiken i.p.v. Master/Slave/Stand Alone? Er zijn gevallen waarbij de Cable Select jumperinstelling sneller is. Verder hebben sommige harddisks twéé Master jumperinstellingen, zoals Western Digital schijven. De ene indiceert dat er geen slave aanwezig is (Single/Stand Alone) en de andere (Master With Slave) moet in combinatie met een slave worden gebruikt. Let daar dus ook goed op! Bij WD SATA schijven moet je altijd alle jumpers verwijderen: Single (Stand Alone Master). Veel SATA-II (SATA300) schijven hebben ook een jumperinstelling om de bandbreedte tot SATA-I (SATA150) te beperken. Doe dit dan ook wanneer je een SATA-I controller hebt.

ID's: wees ervan overtuigd dat de SCSI ID's correct zijn ingesteld en dat ze niet dubbel voorkomen in eenzelfde SCSI kanaal. ID nummer 7 is gereserveerd voor de SCSI controller (soms kun je deze ook zelf instellen via de BIOS van de controller, maar dat is nergens voor nodig), dus let erop dat geen enkele SCSI schijf is ingesteld op ID #7. Tenslotte moet de SCSI kabel aan de beide uiteinden zijn voorzien van terminators. Indien een uiteinde op de controller zit aangesloten, controleer dan via de BIOS van de controller of de interne terminator staat ingeschakeld.

IDE Kanalen: meest gebruikte apparaten zoveel mogelijk op eigen IDE kanaal zetten, zoals bij on-the-fly branden, alle RAID0/1 configuraties met 2 schijven, veel kopieren tussen 2 apparaten, etc. Zie ook Hoe kan ik mijn IDE kanalen het beste indelen?

Bootvolgorde: een PC boot van de eerste geactiveerde primaire partitie die de BIOS in de bootvolgorde tegenkomt (volg je het nog? ). Het is dus de bedoeling dat je ten hoogste één actieve primaire partitie in je schijvensysteem hebt zitten. Anders wordt het een zooitje. Je kunt primaire partities activeren en de-activeren met behulp van bijvoorbeeld FDISK, Ranish Partition Manager en PartitionMagic. Of je gebruikt uitgebreide partities in plaats van primaire partities voor andere partities dan die waar het OS op staat en van boot.
Wanneer je wil booten van een 3rd party ATA/SATA/RAID controller, dan moet je de bootvolgorde in de BIOS op "SCSI" zetten. Wanneer je meerdere 3rd party controllers hebt, dan wordt er afgescand naar de waarde van Host Adapter instelling (ook wel Controller Order genoemd). Deze waarde kun je gewoonlijk in de BIOS van de controller instellen. Anders moet je in geval van problemen even de kaarten in alle PCI slots uitproberen.

DMA: is DMA ingeschakeld? Zowel op de drive (m.b.v. BIOS en evt. tooltjes van de fabrikant) als in Windows (via apparaatbeheer)? Zijn de goede chipset drivers geïnstalleerd? Zonder DMA gaat de data via de CPU naar het geheugen met als gevolg een hoge CPU load, vertragingen en buffer underruns tijdens het branden. Sommige ATA100 schijven worden fabriek af geleverd met UDMA mode gefixt op 4 (ATA66)! Tooltjes om dit aan te passen kun je elders op de site van de fabrikant vinden. Ook hebben sommige CD/DVD drives een DMA jumpertje (zoals AOpen), om DMA in te schakelen moet je dit jumpertje eruit halen. Check de handleiding voor details. Tot slot: een kale Windows 2000 setup ondersteunt geen ATA100/133 schijven. Je zult minimaal SP2 moeten installeren, zie hiertoe de KB artikel Q260233, of doe de volgende reghack. Het komt ook voor dat de disk door Windows op PIO is gezet. Dit gebeurt als Windows teveel fouten waarneemt van een disk. Om dit te controleren kun je een kijkje nemen in de logboeken van Windows. Voor meer informatie kan je hier kijken.
Noot: als je Intel Application Accelerator hebt geïnstalleerd, dan zijn de DMA instellingen in de apparaatbeheer grayed out. Je zult het boeltje moeten checken cq aanpassen via een meegeleverd tooltje. Kijk onder Start > Programs > Intel Application Accelerator.

Chipset drivers: installeer op z'n minst de relevante chipset drivers. VIA chipset: installeer de Hyperion drivers en in het geval van een chipset met de 686B southbridge ook de Promise RAID Performance Patch en/of de PCI Latency Bugfix. Intel chipset: installeer de Application Accelerator drivers. SiS chipset: installeer siside.exe (moeilijk te vinden, hier is een mirror). Bij nForce2 planken moet je de IDE drivers van de moederbordfabrikant gebruiken en niet die van nVidia of je moet de IDE drivers overslaan tijdens de installatie van nForce2 drivers.
Soms wil het voorkomen dat de IDE apparaten niet goed worden herkend, dat de CD/DVD lezers/branders de schijven niet (goed) herkennen en/of dat de DMA mode niet wordt gepakt (optie staat op "DMA if available" en dan toch PIO mode krijgen), verwijder dan de IDE controllers uit de apparaatbeheer en installeer ze na een rebootje opnieuw. Of forceer het apparaat op PIO mode, doe een reboot, zet het apparaat daarna op "DMA if available" en reboot opnieuw.

Cluster/block/chunk size: als je veel grote bestanden gebruikt, dan is een grotere cluster size sneller. Ook is een grotere cluster size bijna altijd sneller wanneer je van RAID gebruik maakt. Datzelfde geldt voor de block size van de RAID array (minstens 64KB is het lekkerst). Bij veel kleine bestanden ben je beter af met een kleine cluster size. Ook is een kleine block size (rond 16KB) in dit geval beter. Voor de chunk size geldt ongeveer dezelfde. Zie de RAID FAQ voor achtergrondinformatie.

Caching: write-back is sneller dan write-thru. Bij write-thru worden de gegevens onmiddellijk naar de schijf geschreven en komt het volgende datablokje pas alleen wanneer de voorafgaande datablok reeds op de schijf is weggeschreven. Hier wordt dus minder efficiënt gebruik gemaakt van de cache dan bij write-back, waarbij de cache zoveel mogelijk wordt volgeschreven, ook al is de voorafgaande datablok nog niet weggeschreven. Maar dit heeft een nadeeltje: bij een systeemcrash is write-back minder betrouwbaar, omdat nog niet ál het data is weggeschreven. Bijvoorbeeld Servers staan dan ook allemaal afgesteld op write-thru caching, behalve dan wanneer de controller is voorzien van een Battery Backup Unit.

Partities: de eerste partities bevinden zich op de buitenste rand van de schijf en doordat de omtrek hier groter is hoeft de leeskop minder vaak te bewegen. Deze partities zijn dan ook sneller dan de latere partities. Het is normaal dat het kopieren tussen partities op eenzelfde schijf veel langzamer gaat dan het kopieren tussen twee schijven. Dat komt omdat de leeskop als een gek moet switchen tussen de beide partities. Zie ook Hoe/waarmee kan ik mijn schijf/schijven het beste indelen?

FAT32 vs NTFS: in principe mag het niet dramatisch veel uitmaken, hooguit ~5% verschil in snelheid, afhankelijk van het doel en benchmarkprogramma. Maar wanneer je in Windows 2000 een FAT32 partitie later met behulp van het met meegeleverde tooltje convert.exe converteert naar NTFS, dan kamp je met het probleem van een veel te kleine clustersize. Er wordt dan namelijk een cluster size van 512 bytes gebruikt in plaats van rond de 4KB, waardoor de fragmentatie van een geconventeerd NTFS partitie enorm toeneemt en daaraan gerelateerd de I/O performance van een afneemt. Verwijder in dit geval de NTFS partitie en maak van scratch een nieuwe NTFS partitie. Deze "feature" komt niet meer voor in Windows XP.

Fragmentatie: heb je de harddisk al gedefragmenteerd? Een sterk gefragmenteerde schijf doet er langer over om alle stukjes van een bestand bijeen te zoeken.

Controller BIOS en drivers: heb je ook de nieuwste controller BIOS en drivers geprobeerd? Als deze tegenvallen, probeer dan de oudere versies.

PCI bandbreedte: een huis-tuin-keuken 32bits 33MHz PCI bus kan maximaal (32 / 8) * 33 = 133MB/s aan data transporteren. Wanneer we de overhead van gemiddeld 10% meerekenen (dit kan per merk/type chipset verschillen; bij nForce chipsets is dit relatief laag, soms minder dan 5% zelfs, bij SiS/VIA chipsets is deze iets hoger dan 10%), dan kun je in de praktijk gemiddeld genomen maximaal 110MB/s door zo'n PCI bus heen jagen. Met twee snelle harddisks à minimaal 55MB/s in RAID0 trek je in theorie de 32bits 33MHz PCI bus dus al vol. Het is dan grof gezegd zinloos om drie van zulke disken in RAID0 aan zo'n PCI bus te hangen. Let wel, dit is wanneer de onboard IDE controller daadwerkelijk aan de PCI bus hangt en wanneer je een losse PCI controller gebruikt. Veel onboard SATA/SCSI controllers hangen direct aan de southbridge, die dan aan een pijpje van 266MB/s à 2GB/s hangt, afhankelijk van het chipset.
Verstandig is dan om te kijken naar andere moederborden met een snellere PCI bus (en naar compatibele I/O controllers! ). Dit is gewoonlijk wel in de specificaties van desbetreffend moederbord terug te vinden. De bandbreedtes van verschillende PCI bussen staan hieronder opgesomd:

32bits 33MHz PCI: (32 / 8) * 33 = 133MB/s
32bits 66MHz PCI: (32 / 8) * 66 = 266MB/s
64bits 66MHz PCI-X = (64 / 8) * 66 = 533MB/s
64bits 100MHz PCI-X = (64 / 8) * 100 = 800MB/s
64bits 133MHz PCI-X = (64 / 8) * 133 = 1066MB/s (1,04GB/s)
8bits 250MHz PCIe x1 = (8 / 8) * 250 = 250MB/s
32bits 250MHz PCIe x4 = (32 / 8) * 250 = 1000MB/s (0,976GB/s)
64bits 250MHz PCIe x8 = (64 / 8) * 250 = 2000MB/s (1,95GB/s)

PCI Latency timer: deze timer geeft in clocks aan hoelang een busmastering PCI apparaat de PCI bus volledig bezet mag houden. Wanneer deze timer nul wordt, mag de volgende PCI apparaat aan de beurt zijn. Indien er nog wat PCI bandbreedte over is, dan kunnen uiteraard meerdere PCI apparaten daar gebruik van maken, maar hier geldt nog de regel dat elk van deze apparaten de PCI bus moeten vrijgeven na het verlopen dan de timer.
Indien je relatief weinig PCI apparaten in je systeem hebt zitten, dan kun je de timer het beste iets hoger dan default zetten. Wanneer de timer veel te laag staat, dan treden er onnodige onderbrekingen op in de datastroom door de PCI bus, wat de performance dus nadeling beïnvloedt. Indien je daarentegen relatief veel PCI apparaten hebt, dan kan de timer het beste iets lager gezet worden. Wanneer in dit geval de timer veel te hoog staat, dan is er kans op de zgn. Data Overflow (data stapelt zich op achteraan de wachtrij en er kan dataverlies optreden wanneer er te weinig bufferruimte is).
Er zijn trouwens ook gevallen waarbij juist alleen een hogere setting werkt. Ergo: probeer gewoon allerhande settings uit

Geluid vs Prestatie: sommige fabrikanten hebben een tooltje dat de harddisk stiller kan maken; hierdoor nemen de prestaties ook af. Check de website van de fabrikant voor zulke tooltjes.

Compatibiliteit (Maxtor): alle Maxtor SATA schijven (DMP9, DM10, Maxline) hebben compatibiliteitsproblemen met de ICH5(R) en ICH6(R) southbridge. In veel gevallen volstaat een BIOS update van het moederbord. Anders moet je even het bord RMA'en voor een nieuwere revisie of een ander bord met een andere/nieuwere merk/type chipset nemen.

Alle Maxtor DiamondMax10 SATA schijven (DM10, Maxline) hebben ook compatibiliteitsproblemen met andere controllers dan de ICH5(R) en ICH6(R), zoals de onboard SATA controller van nVidia nForce4 borden, de Promise FastTrak, de LSI MegaRAID, de Marvell 805041 en mogelijk ook andere minder populaire controllers, zie ook dit topic: Compatibiliteit Maxtor SATA schijven met o.a. nForce4. Er zijn diverse oplossingen mogelijk (let op: succes wordt niet gegarandeerd, maar niet geschoten is altijd mis):

Firmware upgrade: je hebt minimaal de firmware versie 1B70 voor de DiamondMax10 SATA-I nodig. Download: 1B70 (740KB). Voor de SATA-II versie van de DiamondMax10 heb je minimaal de firmware versie 6V3 nodig. Download: 6V3 (1,42MB). De huidige firmwareversie van je schijf kun je makkelijk op de sticker bovenop de schijf terugvinden. Aan de linkerkant, boven de bovenste streepjescode, staat een code in de trant van "BANC17M0". Deze is dus ouder dan "BANC1B70".
Let op: sluit voor het flashen uitsluitend Maxtor DM10 schijven aan in je PC en verwijder de overige typen Maxtor schijven (zoals DMP9), anders wordt de Firmware van de andere Maxtor schijven ook overgeschreven.
SATA-I/II jumper: naast de SATA connector achterop een DiamondMax10 SATA-II schijf kun je een jumper zetten om de schijf op SATA-I te fixen in plaats van SATA-II. Wanneer je die jumper plaatst dan zouden deze compatibiliteitsproblemen uit de wereld zijn gehoplen. Nadeel is echter dat jouw SATA-II schijf op SATA-I bandbreedte zal draaien, echter dat hoeft qua performance geen nadeel te zijn. De schijf gaat toch niet harder dan een kleine 60MB/s.
BIOS instellingen: daarnaast moet je in sommige gevallen ook in de BIOS de Enhanced SATA Mode instelling uitschakelen om Windows op de Maxtor schijf te kunnen installeren. Ook wil het wel helpen om de NCQ-feature te uitschakelen in de BIOS danwel via apparaatbeheer in Windows.
Draadje solderen: in extreme gevallen moet je een draadje aan de pin 11 van de SATA connector solderen en doorlussen naar een andere ground pin of zelfs de behuizing.

Tot slot hebben ook nog alle Maxtor ATA133 schijven compatibiliteitsproblemen met SATA-PATA controllers danwel converters die zijn voorzien van een Marvell bridge (SiL3112 controllers, Asus converters, etc). Je moet het boeltje op UDMA5 (ATA100) forceren in plaats van UDMA6 (ATA133) om het werkend te krijgen. Zie ook o.a. dit topic: Incompatibiliteit Silicon Image 3112A + Maxtor 120GB ATA133. Of haal anders een converter met een andere bridge (Abit converter, etc).

Compatibiliteit (JMicron): zoals in de handleiding van het bijbehorende moederbord danwel controller zou moeten staan: de JMicron JMB363 SATA controller die een IDE bridge heeft ondersteunt géén ATAPI apparaten. Soms werkt het wel, maar de consistente werking wordt nooit gegarandeerd.

Software: de logge Norton Antivirus virusscanner leunt behoorlijk op de schijfprestaties tijdens auto-protect. Programma's starten 10 tellen later op, je ondervindt lags tijdens het surfen, etcetera. Er zijn ook virussen en spyware die de schijfprestaties beïnvloeden. Gooi een (fatsoenlijke ) virusscanner op je systeem los. Laat ook eens adaware, spybot, etc je systeem afzoeken naar spyware en achterpoortjes die onverklaarbare schijfgebruik tot gevolg kan hebben.

Voeding: de schijven zijn gevoelig voor gare, waardeloze en brakke voedingen. Wanneer een voeding bezwijkt, doorslaat danwel overbelast, dan kun je in bijna alle gevallen ervan uitgaan dat de schijven hieraan gevolgen hebben ondervonden. Hetzij direct anders wel op lange termijn. Daarnaast moet de voeding absoluut geaard zijn. Statische elektriciteit kan moordend werken. Niet alleen voor de harddisks, maar voor de hele PC.

Ten einde raad: mocht het probleem nog steeds niet zijn opgelost, dan kun je proberen om bijvoorbeeld Windows vers te herinstalleren. Als dat nog niet lukt, dan kun je met behulp van een tooltje van de fabrikant de harddisk controleren op eventuele fouten. Zie ook Mijn harddisk doet vaag, gaat/is het nu kapot? Verder kun je een idee krijgen van 'normale' RAID0 scores in de volgende topic: Post hier je RAID0 scores!

Terug naar boven

Alles over IDE, SCSI, PCMCIA, USB, FireWire en Serial ATA

Terug naar boven

BalusC

dummy@example.com (BalusC) — Sun, 09 Feb 2003 10:25:38 GMT

zondag 09 februari 2003 11:25

Harddisks - Hardwarematig

Wat is de grootste HDD die ik in mijn PC kan doen?

Dat hangt vooral van de BIOS af. Hieronder volgt een opsomming van een aantal BIOS limieten die je als een zekere richtlijn kan aanhouden. Kijk eens van welke datum je BIOS is:

BIOS van vóór juli 1994
Door gebrek aan LBA (Logical Block Addressing) kun je harddisks van maximaal 504MB hierop aansluiten.
BIOS van tussen juli 1994 en mei 1996
Deze BIOS'sen kunnen niet meer dan 4093~4096 cylinders addresseren met een limiet van 2,1GB als gevolg.
BIOS van tussen mei 1996 en januari 1998
Er zijn 2 limieten: de 4,2GB limiet ligt aan DOS en Windows 95/98. In dit geval moet je de harddisk handmatig in de BIOS instellen ipv een autodetect doen. De 8,4GB limiet ligt aan de gebrekkige Int 13h instructies.
BIOS van tussen januari 1998 en juni 1999
Dit treft alleen de systemen met een AWARD BIOS. Er zat een bug in de BIOS, waardoor de HDD's groter dan 32GB niet correct werden herkend.
BIOS van tussen juni 1999 en begin 2002
De 28bits LBA addressering zit nu op haar grens: 128GB. Dit is te omzeilen door een BIOS update (bijv. Promise/Highpoint controllers) danwel door een driver update (de onboard IDE van Intel 8xx chipsets). De 28bits LBA addresering wordt dan omgezet in 48bits LBA addressering met als gevolg dat het limiet wordt verlegd naar 128PB (144 miljoen GB).

Let op: het is niet uitgesloten dat jouw BIOS er enkele maanden naast kan zitten.

Tip: op 48bitLBA.com staat een heldere uitleg over de 48bits LBA limiet aka de 128GB limiet en je kunt er het HDINFO tooltje downloaden dat jou kan vertellen of jouw BIOS over de 48bits LBA ondersteuning beschikt.

Oplossingen: het moge duidelijk zijn dat je een BIOS update nodig hebt om een bepaald limiet om te zeilen. Kijk hiertoe op de site van de moederbordfabrikant of op de site van de OEM fabrikant, afhankelijk van het type computer dat je hebt. Mocht de fabrikant geen nieuwe bios hebben, dan kan het nog interessant zijn om even op wimsbios te kijken. De 28bits LBA addressering is niet altijd om te zeilen, de enige oplossing is dan een losse PCI IDE controller. Alle ATA133 controllers en sommige ATA100 controllers zijn geschikt. Een stuk verderop in deze FAQ staan de oplossingen uitgebreid uitgelegd: Mijn harddisk wordt als 2/8/32/128GB herkend, terwijl die groter is?

Terug naar boven

Hoe zit het met de betrouwbaarheid van de harddisk?

De betrouwbaarheid van de harddisk hangt van een groot aantal (rand)factoren af, waarvan toch wel een groot deel beïnvloedbaar is door de gebruiker.

MTBF, Mean Time Between Failure
De door fabrikant opgegeven levensduur in werkuren bij normaal gebruik, te vinden in de specificaties/datasheets op de website van de fabrikant. Bij SCSI en duurdere SATA schijven (WD Raptor, Maxtor Maxline, etc) ligt dat tot wel 10x hoger dan bij IDE disken. Dit is geen waarde om je op te vastbijten, de fabrikant wil weleens teveel vertrouwen in haar producten hebben, maar het geeft wel een aardige richtlijn en goed vergelijkingsmateriaal. Procentuele verschillen zijn niks om je druk over te maken.
Kwaliteit van de gebruikte materialen
Bij SCSI en duurdere SATA schijven (WD Raptor, Maxtor Maxline, etc) worden er duurzamere materialen gebruikt en intensievere tests gedaan. Dit vind je terug in de prijzen van de schijven en langere garanties (tot wel 5 jaar). Omgekeerd is de fabrieksgarantietermijn ook wel een redelijke indicatie van de kwaliteit van de harddisk.
Voeding
De schijven zijn gevoelig voor gare, waardeloze en brakke voedingen. Wanneer een voeding bezwijkt, doorslaat danwel overbelast, dan kun je in bijna alle gevallen ervan uitgaan dat de schijven hieraan gevolgen hebben ondervonden. Hetzij direct anders wel op lange termijn. Daarnaast moet de voeding absoluut geaard zijn. Statische elektriciteit kan moordend werken. Niet alleen voor de harddisks, maar voor de hele PC.
Kabels
Gare of slecht aangesloten datakabels kunnen er ook voor zorgen dat de schijf slecht danwel beschadigd lijkt te zijn. De schijf hoeft hier technisch gezien geen nadelige gevolgen aan ondervinden. Dat kan echter wel het geval zijn bij slecht aangesloten voedingsconnectoren.
Omgevingstemperatuur
De fabrikanten hebben een maximum aanbevolen werktemperatuur voor de schijven in de specificaties/datasheets op hun website vermeld staan. Over het algemeen is dit 55°C. Hou dit dus in de gaten en koel het liefst tot maximaal 45°C, zo heb je nog een leuke marge over. Mocht je de temperatuursensoren niet vertrouwen, voel dan met je eigen vingers of de harddisk niet te heet is. Als je je vingers langer dan 30 tellen op het blank metalen gedeelte (bovenkant, zijkant) kunt houden zonder pijn te voelen, dan ligt de temperatuur in ieder geval ónder de 45 graden (wat gemiddeld de pijngrens van de mens is).
Wijze van montage
Wanneer je een harddisk los in de kast laat hangen/liggen, dan zal de schijf meer trillen en zullen de leeskoppen sneller slijten.
Wijze van gebruik
De IDE en goedkopere SATA schijven zijn absoluut niet bedoeld voor 24/7 gebruik. Daarmee verkort je de MTBF. Deze schijven zijn uitermate geschikt voor de PC van Jan met de Pet en zijn gezinnetje die de PC hooguit 8 uur per dag gebruiken en gewoon erop mailen, surfen en office-zut doen. Wanneer je 24/7 zit te downloaden, filesharen, encoden, etc, dan ben je way much beter af met SCSI schijven of duurdere SATA schijven met SCSI kwaliteit (WD Raptor, Maxtor Maxline, etc). Het geinvesteerde geld verdien je met de jaren terug.

Betrouwbaarheidsonderzoeken: er zijn in het verleden een aantal betrouwbaarheidsonderzoeken geweest onder de IDE disken, met name die van hardware.fr zijn bekend. Ook zijn de Productsurvey van Tweakers.net (check de kolom met BI, de Betrouwbaarheidsindex) de Reliability Survey van storagereview.com handig. Daaruit zal onder andere blijken dat qua IDE de oudere, langzamere (en stillere, zoals Seagate en Samsung) disken het wat beter doen qua betrouwbaarheid. Hou nog steeds wel in de achterhoofd dat mensen eerder geneigd zijn om negatieve ervaringen te melden in plaats van positieve ervaringen. Maar de cijfertjes zijn in ieder geval nog altijd een aardige richtlijn.

Betrouwbaarheid verhogen: om de betrouwbaarheid van het opgeslagen data (en dus niet die van de schijf zelf!) te verhogen kun je overwegen om RAID te gaan gebruiken. Met uitzondering van RAID0 kun je diverse RAID levels gebruiken om de data zodanig over meerdere harddisks te verspreiden cq dupliceren dat bij het uitvallen van een of meer schijven -afhankelijk van de gebruikte RAID level- de data alsnog blijft behouden. Zie voor meer details de bekende RAID FAQ.

Terug naar boven

Hoe warm mag mijn harddisk worden?

Dit is veelal wel op de datasheet van de specifieke harddisk op de (support)website van de harddiskfabrikant te vinden. Over het algemeen ligt deze rond 55°C. Dit is wel de maximum temperatuur. Het beste is daarom om 45°C aan te houden, zo heb je nog een leuke marge over.

Temperatuur meten: dat kun je doen met o.a. Speedfan en HDD Temperature Pro.

Mocht je de temperatuursensoren of meetsoftware niet vertrouwen, voel dan met je eigen vingers of de harddisk niet te heet is. Als je je vingers langer dan 30 tellen op het blank metalen gedeelte (bovenkant, zijkant) kunt houden zonder pijn te voelen, dan ligt de temperatuur in ieder geval ónder de 45 graden (wat gemiddeld de pijngrens van de mens is).

Terug naar boven

Wat is S.M.A.R.T.?

S.M.A.R.T. staat voor Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology. Dit houdt in dat je op tijd gewaarschuwd wordt, mocht je harddisk onbetrouwbaar te blijken. Voordeel is dat je je data veilig kan stellen nog voordat de harddisk echt stuk gaat. Je kunt gewoonlijk de S.M.A.R.T. status controleren met het testtooltje van de harddiskfabrikant. Als het binnen de garantietermijn gebeurt, dan heb je met een foutmelding het volle recht op de vervanging van je harddisk door de fabrikant cq winkel. Zie ook Mijn harddisk doet vaag, gaat/is het nu kapot?

Monitoringssoftware: je kunt het ook ten allen tijde in de gaten houden met behulp van monitoringssoftware. Een bekend voorbeeld is Speedfan, zie ook "download smart monitoring" in Google. Zodra deze software waarschuwingen of foutmeldingen met betrekking tot S.M.A.R.T. begint te geven, ga dan altijd eerst uit van de resultaten van het testtooltje van de harddiskfabrikant. Third party software kan namelijk nogal eens bij het verkeerde eind hebben.

Terug naar boven

Mijn harddisk doet vaag, gaat/is het nu kapot?

Vaak zijn vreemde tikken of andere aparte geluiden (hier staan een paar voorbeelden), mislukte partitioneer/formatteerpogingen en de met scandisk/chkdsk gevonden beschadigde sectors/clusters wel een indicatie dat je harddisk zijn beste tijd heeft gehad. Dat geldt ook vaak wanneer de harddisk niet meer (correct) wordt herkend in de BIOS en/of OS, of als de harddisk tergend langzaam werkt. Verder heeft de BIOS van het moederbord vaak een S.M.A.R.T. functie. Door deze functie in te schakelen zal er vaak een foutmelding verschijnen als de harde schijf niet gezond meer is. Als deze oplossingen allemaal geen soelaas bieden, dan kun je het beste met een diagnosetooltje van de harddiskfabrikant controleren of de harddisk nog wel gezond is.

Diagnosetooltjes: de volgende tools zijn te vinden:

Fujitsu: Fujitsu ATA Diagnostics Tool
IBM/Hitachi: Drive Fitness Test
Samsung: Shdiag
Seagate/Maxtor/Quantum: Seatools
Western Digital: Data Lifeguard

Garantie/RMA: als deze diagnosetooltjes fouten vinden, dan kun je of de harddisk terugbrengen naar de winkel en garantie claimen of een RMA aanvragen via de website van de harddisk fabrikant (gewoonlijk te vinden onder Support / Warranty). In de winkel kun je je harddisk laten testen en vaak krijg je diezelfde dag nog een nieuwe mee, als ze bevestigen dat de harddisk kapot is. Bij een RMA moet je een formuliertje invullen, waarna je meestal de instructies krijgt om je harddisk te verpakken en natuurlijk het adres waarheen de harddisk verzonden moet worden. Je krijgt meestal binnen een week, hooguit een maand, een nieuwe harddisk teruggestuurd.

Tipje: wanneer je voor de 'Creditcard' methode kiest (indien beschikbaar), dan krijg je in regel binnen 2 werkdagen een nieuwe harddisk thuisgestuurd en de verpakking van deze harddisk kun je dan weer gebruiken om de defecte harddisk terug te sturen.

Bad sectors: wanneer er eenmaal bad sectors op de schijf zijn gevonden, dan kun je er de donder op zeggen dat er meer zullen volgen. Hetzij al na een dag, anders pas na enkele maanden. Het beste is dus om zo snel mogelijk de data te backuppen en schijf in te ruilen.

Let op: indien je nog garantie hebt, ga beslist niet proberen om in geval van bad sectors de schijf zelf op te lappen met behulp van een Low Level Format. Sommige leveranciers trekken dan de garantie in. Mocht je daarentegen geen garantie meer hebben, dan kun je wel een poging wagen om een Low Level Format te doen met behulp van het diagnosetooltje van de harddiskfabrikant. Alle Bad Sectors worden dan gemarkeerd en er worden nieuwe sectors vrijgegeven uit de reserve-schijfruimte (ongeveer net zo groot als 0,5% van de schijfruimte). Alle Bad Sectors en vrijgegeven nieuwe sectors worden geregistreerd in de firmware van de harddisk.

Tipje: mocht het diagnosetooltje van de harddiskfabrikant niet voldoen of niet alle bad sectors te kunnen repareren, dan kan het handig zijn om het 3rd party tooltje HDD Regenerator te proberen. Daarmee zijn hier op GoT namelijk erg veel goede ervaringen vermeld. Maar, nogmaals, wanneer er eenmaal bad sectors op de schijf zijn gevonden, dan kun je er de donder op zeggen dat er meer zullen volgen.

Data corruptie en CRC errors: dit hoeft niet per se aan de harddisk te liggen, immers, alle bitjes worden in wezen door praktisch de hele PC heen getransporteerd: harddisk, I/O controller, moederbord, chipset, processor en geheugen. Wanneer de harddisk gezond blijkt te zijn, dan kun je je concentreren op de andere onderdelen van de PC. Een goede tweede verdachte is het geheugen. Er zijn diverse testtooltjes beschikbaar om het geheugen te testen, zie ook de PMG FAQ.

Mislukte partitioneer/formatteerpogingen: probeer in ieder geval de harddisk volledig leeg te halen met debug of MBRWork. Kijk eens in de FDISK FAQ, daarin staat een beschrijving van de werkwijze van debug. MBRwork kun je hieronder vinden bij Een paar handige freeware tooltjes.

Constant op- en neer spinnen: probeer eerst een andere voeding. Wellicht zijn de voltagelijnen niet echt stabiel of juist te hoog cq laag. Hier kunnen harde schijven niet goed tegen.

Tikkende schijven: wanneer de leeskop na een verkeerde seekactie boven de verkeerde track staat, dan zal de leeskop zich moeten herpositioneren. De leeskop wordt dan naar de nul-stand teruggeklapt: tik! Hierna wordt een nieuwe poging gedaan om de juiste track te vinden. Wanneer de leeskop herhaaldelijk verkeerd wordt gepositioneerd, dan krijg je opeenvolgende tikgeluiden: tik! tik! tik! etc. De oorzaken kunnen zijn: slechte voeding, slechte kabels, slijtage van leeskop, slechte I/O controller en in zeldzame gevallen ook gare BIOS/drivers.

PC instabiliteit ten gevolg van een mogelijk brakke harddisk: vergewis jezelf eerst ervan dat het de harddisk is. Test de schijf met het testtooltje van de fabrikant. Mocht de schijf gezond blijken, zoek het probleem dan in het moederbord of de voeding. Hiervoor is de Hangen en Opstartproblemen troubleshooter uiterst handig bevonden.

Bepaalde IBM HDD series zijn uitvalgevoelig: dit omvat praktisch de hele Deskstar serie van tussen begin 2001 en begin 2002. Hoe dit te verhelpen kun je hier terugvinden: [Info] IBM 75/60/120GXP firmware update tegen uitval.

Als je deze problemen relatief vaak ondervindt en/of met meerdere harddisks: dan moet je de bron van het probleem zoeken in de bekabeling, het moederbord of de voeding. Een voeding die vaak te hoge piekspanningen afgeeft kan funest zijn voor de harddisks. Het is zeer aan te raden om de voeding op een geaarde stopcontact te aansluiten, zodat de statische elektriciteit beter afgevloeid kan worden. In mindere mate is een brak moederbord er verantwoordelijk voor. Een overgeclockte PCI bus kan ook de stabiliteit van de I/O controller beïnvloeden, waaraan de harddisks weer gevolgen aan kunnen ondervinden. Slechte IDE kabels kunnen ook schade aanrichten aan de schijven; probeer dan verschillende kabels en vergewis je ervan dat ze goed zijn aangedrukt. Verder zijn hoge temperaturen (boven ~45 graden) niet echt bevorderlijk voor de levensduur van een HDD. Pas dan koeling toe waar nodig. Zie ook Hoe zit het met de betrouwbaarheid van de harddisk?

Terug naar boven

Links naar HDD fabrikanten

Fujitsu: hdd.fujitsu.com/global
IBM/Hitachi: www.storage.ibm.com/www.hgst.com
Maxtor: www.maxtor.com
Samsung: www.samsung.com/Products/HardDiskDrive/
Seagate: www.seagate.com
Western digital: www.westerndigital.com

Gathering of Tweakers

BalusC

FAQ Opslagmedia & I/O Controllers

FAQ Opslagmedia & I/O Controllers

Inhoud

BalusC

BalusC

BalusC

Geschiedenis van de data-opslag