Inhoud:
aansluiten op pc speakers
Ik ben geneigd om over het aansluiten van een PC speakerset eigenlijk vrij kort te zijn: RTFM . Je hebt drie soorten PC speakersetjes, namelijk de stereo of 2.1 setjes, de 4 point of 4.1 setjes en als laatste de 5.1 sets. Bij de eerste twee setjes heb je aan elke huidige surroundkaart voldoende, want ze hebben allemaal een analoge stereo front en rear aansluiting, waarmee je deze aansluit (2.1 en 4.1 zijn eigenlijk foute benamingen, omdat je ze gewoon als stereo en vierkanaals aansluit)
aansluiten van 5.1 pc speakers, analoog
Bij de laatste soort (de 5.1 setjes) moet je eventjes opletten. Hierbij is het namelijk wel de bedoeling dat je een geluidskaart hebt, die ook 5.1 kan weergeven. Het geluid wordt dan gedecodeerd op de geluidskaart zelf. Je sluit de speakers dan met 3 analoge stereokabeltjes aan.
aansluiten van 5.1 pc speakers, digitaal
Sommige speakersets hebben een zogenaamde ?ingebouwde decoder?, deze setjes kunnen Dolby prologic, -Digital of DTS geluid van films zelf in surround decoderen, hiervoor hoef je dan niet perse een surround geluidskaart te hebben, maar je moet er wel op letten dat de geluidskaart een digitale uitgang heeft, waar de PC speakers dan op aangesloten kan worden. Elke kaart met een digitale uitgang kan stereo en dolby digital signaal doorgeven op de digitale uitgang.
Hoe sluit ik luidsprekers op een versterker aan?
Het feit dat luidsprekers een Ohm waarde en een bepaalde hoeveelheid watts in de specificaties hebben staan en versterkers ook, levert bij sommige tweakers wat verwarring op. Dat is nergens voor nodig, want het steekt vrij eenvoudig in elkaar.
Wat een Ohm precies is, kan je nalezen in het techniek gedeelte van de faq, een watt is een eenheid voor vermogen.
Impedantie
De impedantie (uitgedrukt in Ohms) van een speaker bepaald welke stroom een versterker moet leveren om een bepaalde spanning over de speaker te kunnen zetten. En daar zit een klein aandachtspuntje verscholen. Veelal zie je achterop een versterker (of in de handleiding, dus voor de meeste tweakers achterop de versterker ) een opmerking staan over de impedantie van de aan te sluiten speakers. Zeker wanneer het een versterker betreft die een aansluitmogelijkheid heeft voor 4 speakers. Dan zie je vaak staan "A or B: 4-16Ohm, A+B 8-32 Ohm" of iets gelijkwaardigs. Dit betekend dat wanneer je slechts 2 speakers aansluit, deze elk een impedantie mogen hebben tussen 4 en 16 ohm. Wanneer je er 4 aansluit, moet de impedantie tussen de 8 en 32 Ohm liggen. Dat is dubbel zo hoog. De oorzaak hiervan ligt in dat aandachtspuntje wat net genoemd werd. Wanneer je meerdere speakers aansluit, worden deze parallel geschakeld. Dat betekend dat de impedantie die de versterker "ziet", gehalveerd wordt. Om een gelijke spanning over de speaker te kunnen zetten, moet de versterker nu een tweemaal zo hoge stroom leveren. (2 4Ohm speakers parallel betekend een impedantie van 2 ohm, er zijn niet veel versterkers die daar goed mee om kunnen gaan). Je kan dit vergelijken met het aansluiten van 2 sproeiers op een tuinslang, om door elke sproeier net zoveel water te laten stromen als wanneer je er maar eentje op een tuinslang aansluit, zal er 2x zoveel water uit de kraan moeten komen.
Samenvattend: Wanneer je slechts 2 luidsprekers op een stereo-versterker aansluit, hoef je niet te letten op de impedantie van deze luidsprekers. Wanneer je er meerdere aan wilt sluiten, moet je opletten dat de impedantie van deze luidsprekers hoog genoeg is.
Vermogen
Zowel luidsprekers als versterkers hebben een bepaalde opgave voor het vermogen. Voor versterkers is opgegeven hoeveel ze kunnen leveren, voor luidsprekers is opgegeven hoeveel ze kunnen verwerken. In tegenstelling tot wat je zou verwachten, hoef je niet luidsprekers en versterkers uit te zoeken met exact dezelfde opgave. Dit komt omdat deze opgave een maximale waarde is. In de dagelijkse praktijk, is de hoeveelheid vermogen die je naar je luidsprekers stuurt erg klein! Bij een normaal luisterniveau en "normale" speakers is dit nog geen halve Watt!! (en veelal een fractie ervan). Bij "hard" spelen praat je nog steeds maar over 1 tot enkele watts. Dit is een hoeveelheid die de meeste versterkers makkelijk kunnen leveren en die de meeste luidsprekers makkelijk kunnen verwerken.
Wanneer moet je het dan wel in de gaten houden? Simpel: wanneer je de grenzen gaat opzoeken. Wanneer het vermogen dat je versterker kan leveren veel lager ligt dan wat je speakers kunnen verwerken is de versterker dus de beperkende factor. Wat gebeurt er dan wanneer je de versterker helemaal voluit zet? In plaats van de muziek goed door te geven, worden de pieken "afgeplat". De versterker zit dan tegen de grenzen van zijn voedingsspanning aan en bij elke piek zal dat de maximale spanning zijn die over de speaker wordt gezet (beter bekend als "clippen" van de versterker). Dit is erg schadelijk voor de speaker en zelfs speakers die heel veel vermogen kunnen verwerken kunnen hier stuk van gaan. Vooral tweeters (de hoge-tonen units) leggen hierbij vaak het loodje. Wanneer je na een heftige houseparty merkt dat de speakers wat dof klinken, weet je dus nu waar dat van komt. Let wel: dit is een beperking van de versterker, waarbij het eigenlijk niet uitmaakt welke speakers je aan je versterker hebt hangen. Dit treedt zowel bij speakers die veel vermogen kunnen verwerken als bij speakers die een laag vermogen kunnen verwerken op. Zet je versterker dus nooit harder dan "12 uur".
Wanneer je versterker veel meer vermogen kan leveren dan dat je speakers kunnen verwerken, zal je van bovenstaand probleem niet zoveel last hebben, want dan gaat er eerst een ander probleem optreden. Namelijk: je speakers raken oververhit. Het maximale vermogen dat een speaker kan verwerken wordt door 2 zaken begrensd. De eerste is de maximale uitslag die de conus kan maken. Wanneer je deze grens overschrijdt, zal je speaker mechanisch beschadigen (de woofer klapt dan letterlijk kapot). Hier hoef je bij een beetje deugdelijk ontworpen speaker bij het spelen van muziek niet bang voor te zijn. Alleen wanneer je met behulp van een programmaatje of speciale cd testtoontjes afspeelt zul je hier last van krijgen. Pas dus op wanneer je dit doet.
Het tweede probleem waar je tegenaan kan lopen is het oververhitten van je speaker. Speakers zijn erg inefficiënte dingen. Bij een speaker wordt slechts 1% (vaak minder) van de energie omgezet in geluid. De rest wordt warmte. Ooit weleens een 100 Watt gloeilamp beetgepakt terwijl die brandt? Zo ja: dan weet je hoe heet dat kan worden. Zo nee: niet doen! Al die warmte moet ergens heen. Het meeste wordt door de magneet opgenomen en uitgestraald. Er zijn grenzen aan wat de magneer kan uitstralen. En die grens is vaak wat als norm wordt genomen en wat in de specificaties van de speaker staat. Als je dat overschrijdt (door een zware versterker aan te sluiten en hem flink hard te zetten) dan wordt de magneet erg heet. Er kan dan vanalles gebeuren: door de hitte verliest de magneet zijn magnetisch veld. De lijm in de woofer kan smelten. En de isolatie om het draad dat om de spreekspoel zit kan smelten ("doorbranden"). Maar waarschijnlijk heb je tegen die tijd al lang slaande ruzie met moeders, vriendin of de buren.
Samenvattend: Je kan alles op alles aansluiten wat vermogens betreft. Pas wanneer je erg hard gaat spelen moet je opletten dat de versterker niet gaat clippen, of dat je de speakers niet overbelast.
En wat is dan beter, digitaal aansluiten is toch altijd beter?
Het nadeel van sets met een ingebouwde decoder is dat ze geen EAX en a3d of 4 kanaals geluid kunnen weergeven, als je ze alleen met een digitale kabel aansluit, omdat hierover alleen dolby digital of DTS surround of Stereo (met daarin hooguit dolby prologic geencodeerd) naar de set gestuurd kan worden. Deze sets hebben zelf geen EAX of a3d processors.
Een uitzondering op deze regel zijn de speakersets en geluidskaarten die op elkaar afgestemd zijn, zo heeft Creative een foefje, waarmee je met een digitale kabel wel en EAX en Dolby digital geluid kan krijgen (er lopen dan gewoon meerdere stereokanalen over meerdere digitale aansluitingen in een enkele speciale creative plug).
Tweede uitzondering is Nvidia SoundStorm, zoals geimplementeerd op sommige Nforce moederborden, die wél aan trans-/encoding doet. Voor een overzicht van moederborden die dit ondersteunen, zie Nvidia's overzicht onder het kopje 'SoundStorm Certified = Yes'.
De pc speakers digitaal aansluiten is overigens ook niet ?beter? ofzo (ondanks dat de marketingterm ?digitaal geluid? het altijd erg lekker doet, je hoort geen verschil als je het blind test, het klinkt alleen beter als je erg gevoelig bent voor marketingkreten), het geniet wat mij betreft ook de voorkeur om de geluidskaart al het decodeerwerk te laten doen en een kaart met 5.1 uitgangen te kopen om het analoog aan te sluiten.
Wat is eigenlijk het nut van 5.1 geluid
5.1 wordt overigens alleen gebruikt bij films en bij de zogenaamde ?cut scenes? in spelletjes. Eigenlijk gebruik je het dus alleen bij films echt, daar wordt de center gebruikt om de stemmen van acteurs ?uit? het beeldscherm te laten komen.
Toekomstige geluidskaarten en spellen zullen wel gebruik maken van 5.1 bij spellen.
Daarnaast vinden veel tweakers het belangrijk dat ook muziek uit zoveel mogelijk speakers komt. Dat is iets wat een geluidskaart zelf regelt. Muziek is hier eigenlijk niet voor bedoeld en je zal de kaart in een soort van ?movie mode? moeten zetten om dat voor elkaar te krijgen
Enkele nuttige topics over 5.1 geluid uit geluidskaarten met games:
meerkanaals geluid uit digitale uitgang van geluidskaart?
Creative Audigy..... Surround?
Ik wil ook een hoofdtelefoon aansluiten, kan ik dat signaal gewoon splitten?
Ja dat kan gewoon. Gewoon een juist splittertje halen en het frontsignaal splitten, zodat je EN je speakers EN je hoofdtelefoon analoog aan kan sluiten.
Dat geluid is veel te zacht voor een hoofdtelefoon
Dan zal je even op de website moeten kijken of de geluidskaart de mogelijkheid heeft om het signaal iets te versterker. Veel kaarten kunnen dit helaas gewoonweg niet. Je zal er dan een hoofdtelefoonversterker bij moeten gebruiken, een simpele versterker of stereoinstallatie voldoet daarvoor overigens prima. Sommige PC speakers hebben er ook een speciale licht versterkte aansluiting voor.
Het aansluiten van een PC aan een stereo-installatie.
Hier geld eigenlijk hetzelfde verhaal als bij PC speakers. Wat je nodig hebt voor een normale stereo is een kabeltje dat verloopt van de Jackplugjes naar tulpstekkertjes die je in je stereotoren kan prikken. Dit soort kabels zijn bij elke audiowinkel en ook bij de wit/bruingoedzaken goed te verkrijgen. Tevens verlengkabels zijn goed te vinden. Je kan deze kabels veilig verlengen tot een meter of 15. Sommige mensen zullen dit niet audiofiel verantwoord vinden, maar dat is een totaal andere discussie .
aansluiten van je PC aan een surroundinstallatie
Als je surround geluid wil uit de PC, geniet het wel de voorkeur om het met een digitale kabel aan te sluiten, de versterker kan er dan 5.1 DD/DTS geluid van maken, prologic uitfilteren, gewoon stereo weergeven of een effectje eroverheen gooien (dat verschilt per versterker). Als je meerkanaals EAX en A3D geluidseffecten van games over je hifi installatie wil weergeven, zal je het analoog met twee stereokabeltjes moeten aansluiten op de 5.1 input op de versterker. Ook als je muziek als ?4 point surround? wil luisteren en je versterker heeft niet de mogelijkheid dit te doen, is de 5.1 input met de analoge aansluitingen van de geluidskaart een goede oplossing.
In dit geval geldt hetzelfde als wat ik hier aankaart: het nut van 5.1 geluid
Ik heb last van een ENORME brom als ik mijn pc op mijn hifi aansluit
Je hebt last van een aardlus, als je de TV kabel eruit trekt, heb je er waarschijnlijk veel minder last van. Mogelijke oplossingen zijn:
• De TV galvanisch scheiden van het kabelnet, door een scheidingsfilter (mantelstroomfilter) te plaatsen bij de Tv/radio-hoofdaansluiting. Geschikt hiervoor zijn oa. Electronica-online art.nr. A.9114002 en de Conrad art.nr's 940200 en 940456, maar ook je lokale electronica, TV/AV-shop moet wel het één en ander in de handel hebben.
• Een optische kabel te gebruiken om je PC digitaal aan te sluiten op de versterker.
speakers direct op een geluidskaart aansluiten
Je kan een geluidskaart niet rechtstreeks op een set hifi speakers aansluiten, je moet er altijd een versterker bij gebruiken. Alleen bij volledig actieve sets kan dat. Ook met ?non-pc 5.1 sets? kan dat niet, ook al zit er een actieve subwoofer bij. Als je wel zoiets wil kopen, let er dan op, dat het een set met een eigen versterker voor alle kanalen en een volumeknop om die te regelen is, alleen die sets kan je rechtstreeks aansluiten op een geluidskaart. Zulke sets worden doorgaans verkocht onder de noemer ?PC speakers? (het leven is logisch).
Hoe sluit ik een DVD speler aan op een versterker
Een DVDspeler kan je gewoon net zoals een cd speler met een analoog stereokabeltje aansluiten op een stereoinstallatie, alleen zal er dan geen dolby digital geluid uitkomen. Hiervoor moet je hem namelijk met een digitale kabel aansluiten op een dolby digital/DTS versterker. De decoder in de versterker zorgt er vervolgens voor dat het signaal naar 5.1 kanalen gedecodeerd wordt. Je kan dat aansluiten met een optisch of coaxiaal kabeltje. Coaxiaal is in theorie beter, maar de verschillen zijn minimaal. Lees hiervoor dit topic eens door:
wat is beter: optisch of coax?
Ik heb geen digitale input op mijn versterker, hoe kan ik mijn DVD speler aansluiten?
Sommige wat oudere prologic versterkers hebben niet zo'n dolby digital decoder aan boord maar hebben wel een zogenaamde 5.1 input. Bij zulke versterkers is het nuttig om een DVD speler met een ingebouwde decoder te kopen, omdat er dan 6 losse analoge kanalen op de versterker aangesloten worden.
Als je gewoon een stereo versterker hebt, sluit je hem aan met een normale stereo audio kabel.
De DVD speler direct op een setje surround speakers
Als je echt heel goedkoop surround wil hebben, kan je ervoor kiezen om een setje PC speakers op je DVD speler aan te sluiten. Dan geldt hetzelfde verhaal als in speakers direct op een geluidskaart aansluiten. De speakerset moet dus een eigen versterker hebben, PC speakers zijn dan heel geschikt. In de meeste gevallen zal je een DVD speler moeten kopen met een ingebouwde 5.1 decoder omdat er in pc speakers niet vaak een DTS/Dolby digital decoder zit. Bij sommige duurdere pc speakers is dat wel zo, dan is een digitale uitgang op een DVD speler voldoende.
Op mijn DVD speler staat DTS / Dolby digital, heb ik nu een ingebouwde decoder?
Dat kan, maar het hoeft niet. Je kan een decoder herkennen door de specificaties te kijken en te zoeken naar specifiek het woord decoder of naar 5.1 output. Je kan het ook zien door naar de achterkant van een DVD speler te kijken om te zien of er 6 analoge uitgangen opzitten. Dan zit er sowieso een dolby digital decoder in en soms ook een DTS decoder.
De DVD speler op de TV aansluiten
Dat kan op verschillende manieren. De gemakkelijkste is met een scartkabel, daar gaat beeld en geluid doorheen. Als je een DVD speler hebt die RGB ondersteunt en de TV ondersteunt dit ook en je gebruikt een scartkabel met 21 aders, dan is dit de beste manier om het aan te sluiten.
Wat ook mooi beeld oplevert is een s-videokabel, hierin wordt kleur en lichtsterkte gescheiden naar de TV geleid, deze kabels kan je redelijk veilig verlengen tot een meter of 5 en de goedkoopste, eenvoudigste maar ook de slechtste oplossing is een composietkabel, dit is gewoon een videokabel met aan beide kanten een tulpstekkertje.
Ik kan mijn dvd speler met een videokabel op mijn receiver aansluiten, moet dat?
Nee. Dat is eigenlijk alleen handig als je niet genoeg ingangen op je tv hebt. Zo kun je met de receiver, tegelijk met het geluid, ook de videobronnen schakelen. Handig dus als je 7 dvd spelers hebt . Echter zal een dvdspeler direct aangesloten op de TV het beste resultaat geven.
De receiver zelf op de TV aansluiten is soms handig voor een OSD (on screen display). Om deze aan te sluiten, hang je een kabeltje tussen de monitor uit van de receiver en een ingang op de TV.
Surround geluid uit de TV / TV aansluiten op de stereo
Bij een stereoTV moet je achter op de TV zoeken naar een line-out of een audio-out, als je die niet hebt kan je eens kijken of je een scartaansluiting hebt en of je TV de mogelijkheid heeft om daar geluid door naar buiten te sturen. Bij audio/videozaken kan je een scartplug kopen waarmee je geluid en beeld uit de TV kan krijgen. Er zijn ook scartkabels van scart -> 6x tulp, deze kun je als ingang gebruiken en tegelijk ook als uitgang. Dit is handig als je de scart al als ingang gebruikt en geen tweede scartaansluiting hebt (en zo'n blokje met switch is namelijk of-of).
Als je TV dit alles niet heeft heb je nog een laatste strohalm en dat is de hoofdtelefoonuitgang, met een verloopplugje kan je die ook aansluiten.
Overigens heb je met TV geluid hooguit dolby prologic signaal, omdat het een analoog stereosignaal is. Dolby digital werkt alleen met digitale bronnen, zoals digitale satelliet of DVD (zie Hoe werkt surround)
|
|