Gas besparen door middel van CV tuning:De meeste CV installaties zijn hopeloos slecht afgesteld. Er valt veel te besparen, soms tot wel 30% op het gasverbruik of zelfs 80% op het elektriciteitsverbruik. In deze post loop ik de verschillende maatregelen bij langs. In het voorbeeld geval wordt voor zo'n 200 euro per jaar aan elektriciteit bespaard en zo'n 50 euro aan gas, op een toch al erg laag verbruik van ~600 kuub gas (!) (gemeten verlaging van 100 m3 oftewel 16%!).Inhoudsopgave
CV tuning: zuinig en comfortabelDe meeste CV installaties zijn hopeloos slecht afgesteld. Er valt veel te besparen, soms tot wel 30% op het gasverbruik of zelfs 80% op het elektriciteitsverbruik. In deze post loop ik de verschillende maatregelen bij langs. In het voorbeeld geval wordt voor zo'n 200 euro per jaar aan elektriciteit bespaard en zo'n 50 euro aan gas, op een toch al erg laag verbruik van ~600 kuub gas (!) (gemeten verlaging van 100 m3 oftewel 16%!).In de 10 jaar dat de installatie gedraaid had samen goed voor zo'n 2500 euro zinloos verbruik. Dat was dus een dure installateur! De toen dure HR ketel had nog nooit z'n zuinige modus gewerkt! Dit artikel gaat er vanuit dat je nu geen klachten hebt over de installatie. Zo wel wordt dit dikwijls veroorzaakt door een slechte afstelling of aansluiting van het gehele systeem. Een van de meest effectieve maatregelen is het omlaag brengen van de retour temperatuur. Dat is de temperatuur van het water wat afgekoeld is in je radiatoren en naar je ketel stroomt. Hoe lager de retour temperatuur van het verwarmingswater hoe meer warmte er uit de verbrandingsgassen gehaald kan worden (HR condensatie proces, dus enkel zin voor HR ketels!). Let op: de aanvoertemperatuur zegt niets over het rendement! Het water van de retour wordt gebruikt om de verbrandingsgassen af te koelen!. Het is namelijk prima mogelijk om met een aanvoertemperatuur van 90c het verwarmingswater in de verschillende afgifte\systemen zodanig af te koelen dat de retourtemperatuur 20c is. Bijvoorbeeld door het warme water eerst door radiatoren / hetelucht verwarming te laten stromen, af te laten koelen tot een graad of 50, en het daarna in de vloer te stoppen. Dit artikel gaat in op de verschillende manieren om de retourtemperatuur te verlagen. Het verschil in rendement kan nogal fors zijn. Zoals de ketel hieronder die stond ingesteld op een minimale retour temperatuur van 75c, daaronder begon de ketel met verwarmen. In dit specifieke geval kon de retour temperatuur naar 20c worden teruggebracht, waardoor de verbrandingsgassen te alle tijden tot 20c gekoeld kunnen worden. Dit verhoogt het rendement op onderwaarde tot 110%. Dat is een relatieve verbetering van bijna 16%! Fig. 1: ![]() Rendement CV installatie verhogenRadiatoren meer tijd geven om het water af te koelen.De warmteafgifte van de radiatoren verhogen kan op verschillende manieren.A) Een van de makkelijkste is om de pompsnelheid omlaag zetten (kap van de ketel af halen en de fysieke schakelaar op de pom omzetten, in het menu of door middel van een condensator). Zo pompt de ketel het verwarmingswater minder snel rond en zit het warme water langer in de radiator en kan het beter afkoelen. Behalve in erg grote huizen kan dit bijna altijd zonder consequenties, de meeste pompen zijn flink overgedimensioneerd. Let er wel op dat er voldoende flow is bij radiatoren ver van de ketel (ook bevriezingsgevaar). Echter is dit vaak niet voldoende, zie tip 1b. Ook de radiator die ver van de ketel af staat warm krijgen doe je met tip 1b. Radiatoren goed aansluitenKijk eerst of alle radiatoren die je gebruikt goed zijn aangesloten. Nogal eens zijn de radiatoren verkeerd aangesloten, dat wil zeggen het warme water gaat er aan de zelfde kant in als uit. Afhankelijk van het ontwerp van de radiator kan dat een probleem zijn. Als de radiator niet over de gehele breedte gelijkmatig warm wordt (binnen één minuut, kun je voelen met je handen) is de radiator verkeerd aangesloten. Het hete water gaat zo weer retour naar de ketel en deze werkt onnodig met een hogere retourtemperatuur.Extra radiatoren of lage temperatuur verwarming installerenEigenlijk hetzelfde principe als voor tip 1 en 2 worden gebruikt: zorg dat de radiatoren meer capaciteit hebben om de warmte af te geven. Dat kan dus door afgiftecapaciteit toe te voegen. Dat kan door simpelweg extra radiatoren op te hangen, maar ook met behulp van dikkere radiatoren of de bestaande radiatoren te vervangen door (zeer) lage temperatuur radiatoren (ZLTV). Het voordeel van extra verwarmingscapaciteit toevoegen is dat de woning erg snel op temperatuur kan komen wanneer dat nodig is, waardoor je een stevige nachtverlaging kan toepassen (zie tip 9).De overtreffende trap in ZLTV is vloerverwarming (met als nadeel dat het langzaam is, dus minder geschikt voor de verlaging van de temperatuur wanneer er geen behoefte aan warmte is). ZLTV radiatoren zijn gemaakt om met lagere temperaturen te verwarmen en hebben een groter oppervlak, waardoor voor effectief dezelfde warmtestroom er een minder hoge temperatuur gebruikt hoeft te worden. Met (Z)LTV werkt een toekomstige warmtepomp ook met een flink hogere COP. Een zonneboiler kan zelfs in de winter bijdragen in de verwarming via ZLTV. Gebruik van een modulerende thermostaatEen modulerende thermostaat zorgt ervoor dat (afhankelijk van ketel -thermostaat combi) dat het ketelvermogen en / of de aanvoertemperatuur wordt teruggeschroefd. Als je een groot warmteverschil wil overbruggen (stel je huis is 14c en je stelt de thermostaat in op 22c) dan gaat de ketel vol gas verwarmen en laat daarbij de temperatuur van het water hoog oplopen (want, dan hebben de radiatoren meer capaciteit) en zal je snel verwarmen. Wanneer het verschil maar een paar graden is zal de ketel er voor kiezen om met weinig vermogen en zo laag mogelijke temperatuur te verwarmen. Kijk wel eerst of de ketel geschikt is voor een modulerende thermostaat. Zo niet is het waarschijnlijk erg interessant om je oude ketel te vervangen.Vermogen ketel verlagenDoor het vermogen van de ketel te verlagen zal het systeem minder snel tot hoge temperaturen komen. Daardoor zal het wat langer duren voordat het huis op de gewenste temperatuur komt, maar dit kan het comfort juist verhogen. We kennen allemaal de situatie wel dat wanneer de verwarming af slaat het per direct weer koud kan aanvoelen in huis, totdat de verwarming weer aan slaat en dat het dan ook direct weer benauwd is. Een ketel die het huis langzaam verwarmd maakt dat radiatoren continue warmte afgeven en daardoor zijn de temperatuurschommelingen kleiner. Dat is prettig. De meeste gasketels in Nederland zijn hopeloos overgedimensioneerd en krijgen het huis prima warm op een lagere modulatiegraad. Kijk in de handleiding van je ketel of je bij deze instellingen kan. Er zijn voor de meeste ketels ook zogenaamde installatie / installateur handleidingen te vinden; hiermee kun je in het geavanceerde menu komen. Ga hier niet lukraak spelen met de instellingen (sowieso nooit een goed idee), maar het verwarmingsvermogen omlaag zetten kan geen kwaad.Verlagen aanvoertemperatuur CV ketelEen manier om de retourtemperatuur verder te verlagen, met mogelijke drawbacks is het geforceerd beperken van de maximale aanvoertemperatuur van de ketel. Je overruled hiermee het standaard gedrag van de ketel. Je loopt het risico dat wanneer het koud is, de radiatoren het huis niet warm krijgen. Om vervolgens geïrriteerd de temperatuur weer (te) hoog te zetten. Deze tip staat als nummer 6 met een reden.Verlagen kan in fatsoenlijk geïsoleerde huizen zomaar van 90c naar 60c of zelfs 55c. Wanneer dit de enige maatregel is die je doorvoert zul je maar weinig verbetering in je gasverbruik merken: Wanneer het retourwater slechts 5c is afgekoeld heeft deze ingreep maar weinig zin! Beter is het dus om te zorgen dat je radiatoren de tijd hebben om de warmte af te geven!. Energie besparen met vloerverwarmingsinstallatiesOok bij vloerverwarming valt het nodige te halen. Vaak zitten er twee grote pompen in het systeem en draait de ketel niet met de laagst mogelijke retourtemperatuur. Ook laten installateurs de pompen van de vloerverwarming vaak onzinnig 24/7/365 draaien; ze zijn bang dat de pomp anders vast loopt. Met een vloerpomp van 90 watt kost je dit zomaar 750 kWh per jaar, prijspeil 2012 is dat 165 euro, per jaar! Niet ingrijpen betekent wel uitgeven. Daarnaast staat de pomp van de ketel vaak gedurende het gehele verwarmingsseizoen te draaien. Dit is allebei onnodig en dus zinloos verspillend.Laat pompen alleen draaien wanneer het zin heeft (grootste elektriciteitsbesparing en makkelijkst uit te voeren)De vloerverwarmingspomp zou alleen moeten draaien wanneer de ketel warm water aanvoert. Daarbuiten heeft het geen zin om de pomp te laten draaien (helaas praktijk!).Dit kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld door middel van een pompschakelaar. Deze laat ook automatisch de pomp een paar seconden draaien wanneer deze een week heeft stil gestaan, dit tegen het vastzitten. Leuker is (en een meer Tweakers oplossing) is om de vloerpomp tegelijk te laten schakelen met de CV pomp. Dit kan met een stuk elektriciteitskabel en een contra stekker, waardoor je twee pompen achter hetzelfde ketel-relais zet. Als je ketel een modulerende pompaansturing heeft kan dit wellicht niet, informeer hierover eerst bij de elektronica mannen op GoT. De pomp beschermen tegen vastzitten doe je met een schakelklok, buiten het verwarmingsseizoen 5 seconden draaien per week is voldoende. Let wel op dat je met 230v werkt en dat je veilig werkt en de boel veilig (trekontlasting en geïsoleerd) achter laat. Sommige ketels hebben een aansturing voor een externe pomp. Dat kun je vinden in de (installatie) handleiding. Pompsnelheid omlaagZet de pompsnelheden van de ketel en de vloer op de laagste stand. Dit kan, behalve bij erg grote installaties, probleemloos.Tweak tip: pomp hoogwaardige warmte in je vloer.Dit is advanced vloerverwarmingtuning, en niet zomaar goed uitgevoerd, maar mits goed gedaan kan dit nog veel opleveren. Bij het goed geïsoleerde huis van m'n ouders stonden tijdens het verwarmingsseizoen de pomp van de vloerverwarming en ketel 24/7 te draaien, onder het mom dat vloerverwarming een langzaam systeem is. Het klopt dat het langzaam is, maar dat is geen reden. De delta t van de vloer was rond de 1 graad. Zonde, want zo verricht je een hoop arbeid (ettelijke kuubs water per uur rondpompen) zonder dat er veel warmte verplaatst wordt. Ik heb dus de ingaande temperatuur zo hoog mogelijk gezet wat mocht voor deze vloer, min een veiligheidsmarge: 38c. De vloer mag bijna 50c hebben, maar vanwege de verhoogde thermische belasting van het experiment is gekozen om het extreme te matigen. Zou je op deze temperatuur weer 24/7 gaan verwarmen zou het 36 graden in huis worden.Daarom heb ik het aantal uren wat verwarmd wordt beperkt tot vijf. In de klokthermostaat heb ik vijf verwarmingsuren gedefinieerd verdeeld over de dag met oplopende minimumtemperatuur. Als het erg koud is worden er vijf uren verwarmd, als het matig koud is maar één of twee uren. Je moduleert dus in de tijd. Omdat de vloer een langzaam systeem is (vertraging 4 tot 8 uur) kun je dit straffeloos doen zonder dat de temperatuur in huis gaat schommelen. Wel moet je huis redelijk tot goed geïsoleerd zijn. Het vraagt wat experimenteren wanneer je je verwarmuren instelt. Liefst zo ver mogelijk uit elkaar, maar ook juist zo dat de meeste warmte vrij komt wanneer er behoefte aan is. Dit verschilt per huis en per installatie, dus het vraagt wat experimenteren. Toevalligerwijs was mijn experiment in één keer goed: of het nu buiten 10 graden of -5 is, de vloer is altijd rond de 19c. De delta t is nu verhoogd van 20-19= 1 graad naar 38-19 = 19 graden. In theorie zou je nu een factor 19 minder water hoeven rond te pompen, om dezelfde warmte af te geven. Dit is niet het geval omdat er niet continue water van 38 graden in je vloer gaat, plus dat er waarschijnlijk wel wat meetfoutjes in de berekening zitten. Dit retourwater van 19c kan dus goed gebruikt worden om de verbrandingsgassen van de ketel af te koelen (HR bedrijf). Vraag wel eerst na bij de legger van je vloer wat de maximale aanvoertemperatuur is van de vloer en ga hier ruim onder zitten! Warmtevraag beperken: de belangrijkste ingrediënt van een lage energierekening en een gevulde portemonnee.Isoleer je huis. Isolatie kan altijd beter.De meeste mensen denken bij isolatie aan iets wat wel of niet gedaan is. Isoleren kun je in gradaties en isoleren kan altijd beter. Isoleren is tot vrij stevige mate zeer rendabel. Een perfect geïsoleerd huis heeft nooit verwarming nodig. Een passiefhuis komt hier redelijk dichtbij. Passiefhuizen hebben een verwarmingsbehoefte van minder dan 15 kWh/ jaar / m2. Dus een huis van 100 m2 heeft niet meer dan 1500 kWh per jaar nodig aan verwarming. Dat is grofweg 150 m3 gas, zoveel als wat twee gasfornuizen verbruiken, of zoveel als wat een zuinig gezin in 5 maanden aan verwarmd tapwater verbruikt. Met een lucht-lucht wamtepomp met een COP van 3 is dit voor 500 kWh elektrisch op te wekken, wat je met minder dan voor 1000 euro aan zonnepanelen kan opwekken. Zo heb je je energierekening voor verwarmen voor 30 jaar op 0 euro gezet. Vergelijk dat eens met een huis wat 1500 m3 gas verbruikt, voor 30 jaar, dat kost je bijna 30.000 euro. Voor die 30.000 euro extra zijn de meerkosten van het passief bouwen goed te betalen.Elke 30 jaar geeft een regulier huis, de éénmalige meerkosten van een passiefhuis uit aan energie. Een huis wordt gebouwd voor zomaar 50, misschien 150 jaar. Een passiefhuis blijft z'n geld dus waard. Daarom winnen passiefhuizen. In Duitland bouwen ze al sinds 1980 passiefhuizen. In Nederland wordt er over gepraat om misschien, ergens, richting 2013, eventueel in de richting van deze passiefhuis norm te gaan. Het gas moest eerst op natuurlijk. Maar er is goed nieuws! Bestaande woningen zijn op te waarderen tot passiefhuis norm. http://www.energieinstitu...5883c0fd28ef639dcb76f0941 (en dan naar maatregelen, rechtsbovenin). Meer info: http://gentledescent.word...passive-house-renovation/ Temperatuur verlagen wanneer niemand thuis is (misschien wel de belangrijkste!)Een erg makkelijke besparing die niet ten koste gaat van het comfort is het verlagen van de temperatuur in huis wanneer niemand thuis is of iedereen onder een warme deken ligt te slapen. Dekens zijn altijd goedkoper dan verwarmen (plus je hebt een deken in bezit;)). Verwarmen wanneer er geen behoefte aan is is per definitie verspilling. Nogal eens is er 75% van de tijd geen behoefte aan verwarming.Er zijn twee twee grenzen voor de minimale temperatuur. De eerste is het dauwpunt (13c tot 15c). Je wilt niet dat er condens op de muren gaat condenseren. Het dauwpunt kun je verlagen door de relatieve luchtvochtigheid te verlagen, en dat kan door voldoende ventilatie (is vaak ondermaats!). De tweede grens van de verlagingstemperatuur is een comfortgrens: hoe lang duurt het voordat de verwarming het huis opwarmt wanneer daar behoefte aan is. Duurt dit te lang is dat vervelend. Daar zijn weer twee oplossingen voor: de verwarming een half uur eerder laten beginnen of de capaciteit van de radiatoren vergroten (tip 2 en 3). Het is een fabel dat het zuiniger is om de temperatuur bij afwezigheid hoog te houden. Deze fabel is gebaseerd op de stelling dat gas-ketels "hard moeten werken" wanneer het goed is afgekoeld in huis. Dit is om twee redenen onzin: een ketel die hard werkt heeft net zo'n hoge efficiency als een ketel die 20% moduleert. Wel kan het zo zijn dat, vanwege het 'harde werken' de temperatuur van de retour hoog oploopt. De tips in dit topic voorkomen dit. Maar zelfs al zou dit 'harde werken' in de meest extreme situatie, volledig ten koste van het HR rendement, kan verlaging bij afwezigheid nog uit: Elke graad verlaging geeft gemiddeld 7% besparing op gas. Twee graden verlaging geeft gemiddeld 14% besparing op gas. Je HR rendement volledig opgeven geeft op z'n best 16% meerverbruik. Dus zelfs in het meest extreem ongunstige geval kan een verlaging groter dan 2,5c ALTIJD uit! Zie kopje over lekkende badkuipen voor meer uitleg. Nachtverlaging kan ook uit met vloerverwarmingsinstallaties. De theorie (zie stukje over lekkende badkuipen) verklaart het en in de praktijk wordt het gemeten. Lees het hele verhaal op http://www.olino.org/arti...erverwarming-rendeert-wel. Het is dus een fabel dat dit niet zou kunnen. Ik kan me wel voorstellen dat de installateur dit niet standaard instelt: het is niet eenvoudig om op de gok zoiets in te stellen en dat het dan zonder klachten werkt. Installeer een zonneboiler voor tapwater en CV ondersteuning Dit zijn absoluut de leukere tweak projecten. Er valt veel aan dit soort systemen in te stellen en zijn perfect te optimaliseren voor elke situatie waardoor de opbrengst hoger wordt. Erg leuk om te tunen. Financieel vaak niet zo aantrekkelijk als zonnepanelen, maar terugverdienen binnen de technische levensduur is een eitje. Bij veel warmwaterverbruik financieel erg interessant! |
SpiceWorm wijzigde deze reactie 13-02-2012 00:12 (110%)
Daarom winnen passiefhuizen
















